Sezaryen Doğum Nasıl Olur?

Anne adayının doğum süresince en fazla merak ettiği konu sezaryen mi, normal doğum mu yapılacağı sorusudur. Bebeğinizi normal doğumla doğurmak istemiyorsanız ya da koşullar el vermiyorsa sezaryen doğuma karar verilebilir. Bu durumda sezaryen doğum nasıl olur? Sorusunu merak edebilirsiniz. İşte sezaryen doğumun detayları...

Eğer bebeğin normal doğum yoluyla doğması güvenli değilse, sezaryenla doğuma ihtiyaç duyulabilir. Sezaryenla doğum önceden belirlenen nedenlerden dolayı planlı bir şekilde gerçekleştirilebilir. Aynı zamanda hiçbir belirti vermeyen ve aniden çıkan problemlerde de sezaryanla doğuma karar verilebilir. Sezaryenla doğum yapılması annenin ya da bakım ekibinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Bu doğum yöntemi daha az tatmin edici bir doğum olarak görmemelisiniz. Burada önemli olan doğumun yöntemi değil, bebek ve annenin sağlığıdır.

Planlı bir sezaryenin tercih edilme nedenleri

Önden gelen plasenta: Plasentanın rahimağzını tümüyle ya da kısmen kapatacak şekilde yerleşmesi durumudur. Kısmı kapanma durumunda doğumda rahimağzı açılırken aşırı kanama olabileceğinden, tümüyle kapatma durumunda ise bebek hiçbir şekilde kanala giremeyeceğinden dolayı doğum sezaryanla gerçekleştirilir.

Bebeğin yan ya da ters bulunması: Doğmamış bebekler, gebelikte sıklıkla yan ya da makat pozisyonunda bulunurlar. Miyadına gelmiş bir gebelikte bebeğin rahim içinde enlemesine durması sezaryan doğuma karar verilmesine neden olur.

İri bebek: Ortalama bir boyda ve kiloda olan anne adayının bebeğinin doğum öncesi incelemelerinde 4500 gramdan daha ağır olduğunun saptanması durumunda sezaryen ile doğum tercih edilir.

Çatı darlığı: Anne adayının çocukluk çağında geçirdiği ve kemik çatısının yapısının bozuk olması da sezaryan için neden teşkil eder.

Daha önce sezaryen ile doğum yapmış olan anne adayları ikinci bebeklerinde normal doğum yapamaz mı?: Sezaryen esnasında rahim kasına bir kesi yapılır. Bu kesi bebek çıkarıldıktan sonra uygun bir şekilde dikilir. Ne kadar dikimi iyi olsa ve ne kadar iyi iyileşirse iyileşsin rahim kasının bütünlüğü bozulmuştur. Daha sonraki hamileliklerde rahim ve bebek tekrar büyümeye başladığında kesi yerinde bir gerginlik oluşabilir ve bu gerginlik yırtılmayla sonuçlanabilir. Bu nedenle, daha önce sezaryan ile doğum yapmış anne adaylarının çoğu, yeniden sezaryenla doğumu tercih edebilir. Ancak bu şart değildir, normal doğum da yapabilirler. Buna doktorları karar verecektir.

Anne adayının doğumun ikinci evresinde ıkınmasının sakıncalı olduğu durumlar: Bazı kalp ve beyin hastalıkları olan anne adaylarında ıkınmalar sakınca teşkil eder. Bu durumda anne adayının doğumunun uzman doktorun görüşü alınarak vakum ya da sezaryan yöntemi ile gerçekleştirilmesi gerekebilir. Vakum ile doğum ise; doğumun ikinci evresinde yani rahimağzının tam olarak açık olduğu andan doğumun gerçekleşmesine kadar olan evrede doğumun vakumla gerçekleşmesidir.

Bebekteki doğumsal kusurlar: Bebekte doğum kanalından geçişi engelleyecek veya doğum sonrasında müdahale gerektirecek omfalosel, hidrosefali gibi doğum kusurlarında sezaryen doğum tercih edilir. Omfalosel, erken gebelik döneminde “yer darlığı” nedeniyle kordon içine göç eden bağırsakların, “yer açıldığında” rahim içine geri dönmemesidir. Hidrosefali ise, bebekte rahim içi gelişim döneminde beyin omirilik sıvısının normalden daha fazla üretilmesi anlamına gelir.

Diğer nedenler: Bunun dışında bebekle ya da anne adayıyla ilgili gebeliğin seyrinde sezaryan kararı verilen nadir durumlar da mevcuttur.  

Anne adayında normal doğumu engelleyecek psikiyatrik bozukluklar, anne adayının normal doğumdan korkması ve ikna edilememesi de sezaryan ile doğum kararı verdiren diğer durumlardır.

Bazen de bilimsel ve kesin gerekçe olmamasına karşın doktorların bebek sağlığı için daha uygun olacağı hissiyle sezaryen doğuma karar verdiklerine rastlanır.

Riskli olmayan bir gebelikte vajinal yoldan doğum bebek için en uygun olandır.  Doğa, normal doğum yoluyla çoğalmayı tercih etmiştir. Sezaryen ile doğumun elbette ki çok önemli avantajları vardır. Önde gelen plasenta vajinal yoldan doğum girişiminin anne ve bebek için ölümle sonuçlanması yüksek olasılıktır ve bu durumda uygulanan sezaryen hayat kurtarır.

Sezaryen Doğum Hazırlıkları

Planlanmış bir sezaryan doğum için genellikle doktorunuz tarafından 38-39. gebelik haftasında uygun bir güne randevu verilir. Randevu gününden önceki son gece yarısından itibaren bir şey yiyip içmemeli, sabah kahvaltı etmeden gelinmelidir. Anne adayının muayene ve tetkikleri yapılır. Lavman yapıldıktan sonra ameliyat kıyafetleri giydirilir ve hasta son kez tuvalete girdikten sonra ameliyathaneye alınır.

Sezaryen doğuma girmeden önce hemşire sizi operasyon için hazırlar. Ağzınızdaki ve üst hava yollarındaki salgıların kurutulması için ilaç verir. Anestezi doktoru ve ameliyathane personeli sizi ameliyat masasına yatırır. Anestezi doktoru bir serum takar, göğüs kafesinin üzerine kalp monitörüne bağlanmaınz için yuvarlak bantlar yapıştırır ve bu bantlara bağlantı kabloları iliştirilir. Ameliyathanede kalp atışlarınızı duymaya başlarsızın. El işaret parmağınıza bir alet takılır ve bu aletten de karnınızdak oksijen durumu kontrol edilir.

Karın bölgeniz yıkanır ve traş edilebilir. İdrar kesesinin zedelenme ihtimalini azaltmak için (idrar kesesi ameliyat bölgesine yakındır) idrarın boşalmasını sağlayan bir sonda takılır. Bu sonda operasyon boyunca takılı kalır. Elinize ya da kolunuza bir damar yolu açılır, operasyon sırasında sıvı verilmesi sağlanır. Bu yolla ihtiyaç duyulan ilaçlar da verilebilir.

Eğer genel anestezi yapılacaksa, doğum sırasında uyanık olmayacaksınız. Eğer spiral veya epidural
anestezi yapılacaksa uyutulmazsınız. Fakat meme uçlarından ayak parmaklarına kadar uyuşuk olacaksınız.

O sırada operatör ve yardımcısı maskeli bir şekilde ve ellerini yıkayarak içeri girer. Ameliyathane hemşiresi onlara ellerini kurulamak için bir havlu uzatır. Daha sonra operatör ve yardımcısı yeşil kıyafetlerini giyer.

Personel sizin karnınıza kadar olan kısmınızı açar. Karnınızı ve bacaklarınızın üst kısmını antiseptik bir maddeyle boyanır. Bu işleme bağlı olarak vücudunuzda bir üşüme hissedebilirsiniz. Daha sonra üzeriniz steril bir örtüyle örtülür.  Anestezi doktoru size damardan bir iğne yapar, gözleriniz ağırlaşır ve uyursunuz.

Siz uyuduktan sonra anestezi doktoru entübasyon tübü adı verilen özel bir tüpü nefes borunuza yerleştirir ve kaslarınızın tüm işlevleri durdurulur hale gelir. Bu durumda solunum faaliyetleriniz de duracaktır ve solunum faaliyetlerinizi elindeki siyah balon ile anestezist yürütecektir.

Anestezist operasyona başlanabileceğini söyledikten sonra karnınızın alt kısmına iç çamaşırı izinize denk gelen yerde cilde yaklaşık 15 santimetre uzunluğunda bir yatay kesi yapılır. Eğer bazı nedenler cildinize dikey kesi yapılmasını gerektiriyorsa bu durumda göbeğin hemen altından başlayan dikey bir kesi yapılır.  Bu durumda karın kaslarınız kesilmez fakat birbirinden ayrılır. Hangi kesite ihtiyaç duyulacağına doktor karar verecektir.

Cilt kesildikten sonra cilt altı yağ tabakası da kesilerek kasları saran koruyucu kılıfa ulaşılır. Bu kılıf da kesilir ve karın kasları kesilmeden yanlara doğru açılarak rahmin alt kısmına yatay bir kesi yapılır . Bebeğin çıkmasına yetecek büyüklükte yaklaşık 10 santimetreye kadar genişletilir ve bu kesiden bebek doğurtulur.

Bebek kordonu kesildikten sonra bebek, çocuk doktoru ya da bebek hemşiresine teslim edilir. Bebek ve plasenta çıkarıldıktan sonra kesilen katlar tek tek dikilir. Kesiler, vücut tarafından emilebilen dikişler ile kapatılır. Cildi kapatmak için agraf kullanılabilir.

Cildin dikilmesi sırasında siz uyandırılmaya başlamışsınızdır. Tümüyle ayılıp kendi kendinize rahat nefes alabilir hale geldikten sonra odanıza götürmek üzere servis personeli tarafından alınırsınız.

Bu işlemler karışık gibi görünse de uyuduğunuz andan itibaren özel durumlar oluşmazsa yaklaşık 20-30 dakika gibi bir sürede ameliyatınız tamamlanmış olur.

Tebrikler! Artık Annesiniz...

Ameliyattan yaklaşık 1 saat sonra olayları algılamaya başlarsınız. Sezaryendan hemen sonra sonda idrar kesesinden hemen çıkarılır. Kendi kendinize idrarınızı yapmaya başlayabilmelisiniz. Damar yoluyla sıvı verilmeye genelde 1-2 gün olmak üzere yeme ve içmeye başlayıncaya kadar devam edilir.

Ameliyat bölgenizde bir sızlanma duyabilirsiniz ancak hemşire size bir ağrı kesici yapacak ve rahatsızlık hissi azalacaktır. Sezaryen sonrası ilk gün zor geçebilir. Güçlü ağrı kesiciler kullanılmasına karşın ameliyat yerinde ağrı duyabilirsiniz. Sabırlı olmalısınız. İki günden itibaren bu ağrılar azalır.

Doğumdan sonra herhangi bir problemin oluşmasını önlemek için çok yakından izlenirsiniz. Eğer sezaryenla doğum yapmışsanız hemen yatak dışına çıkamazsınız. Bazı hastaneler sezaryandan sonra bebekle anne baba arasında erken irtibat kurulmasını sağlamaktadır. Bu hastanelerde eğer bebeğin durumu izin verirse bebek, anne babasıyla yatış odalarında beraber kalabilir.

Sezaryenla doğumdan sonra hastanede ne kadar kalacağınız, sezaryen doğumun neden tercih edildiğine ve normal fonksiyonlarınıza dönmeniz için ne kadar zamana ihtiyaç duyduğunuza bağlıdır. Çoğu anne sezaryen doğumdan 2-5 gün sonra taburcu edilebiliyor.

Taburcu olmadan önce, herhangi bir problem ya da acil vakada ne yapacağınıza dair bilgiler size verilecektir. Kendiniz ve bebeğiniz için bir kontrol planı hazırlayabilirsiniz. Doktorunuz doğumdan 2 ile 6 hafta sonrasında sizi muayene etmek isteyebilir. Bebeğiniz ilk 3 ay boyunca her ay doktorunuz tarafından muayene edilmelidir.
 
Ameliyat sonrası kendinizi hazır hissettiğiniz andan itibaren (genellikle 6-12 saat sonra) yatağınızdan kalkmaya çalışabilirsiniz.

İdrar yapma ihtiyacı hissettiğinizde servis hemşiresini haberdar ettikten sonra hemşire ve refakatçilerin yardımıyla yataktan kalkmalısınız, baş dönmeniz olabilir. Bu durumda baş dönmenizin geçmesini bekleyerek, geçtikten sonra yataktan kalkmanızda fayda var. Kendinizi iyi hissediyorsanız odanın içerisinde yavaş yavaş adım atmaya başlayabilirsiniz. Ameliyatın ilk saatlerinde baş dönmeleri sık görüldüğünden başınız dönerse tekrar yatağınıza geri dönmelisiniz. Gerekirse idrar yapma ihtiyacınız bir süngü yardımıyla giderilebilir.

Hareket etmeye başlamadan önce mutlaka servis hemşiresine haber vermelisiniz. Doktorunuz aksini belirtmediği sürece 6-8 saat  sonrasında sıvı gıdalara geçebilirsiniz.

Ameliyatın ertesi günü, doktorunuz tekrar sizin yanınıza gelerek durumunuzu kontrol eder ve ameliyat kesitine bakar. Gerekiyorsa ameliyat yerine konulan sargı bezi yenisiyle değiştirilir.

Eğer gaz şikayetleriniz şiddetli olursa mutlaka doktorunuza başvurmalısınız. Şikayetleri gidermek için çeşitli yöntemler mevcuttur.

İkinci günün dolmasından sonraki bir zamanda normal beslenmeye başladıysanız ateş, aşırı halsizlik gibi bir şikayetiniz yoksa kendinizi iyi hissediyorsanız doktorunuz sizi taburcu eder (Bazı doktorlar daha geç taburcu etmeyi tercih edebilir)

Taburcu olduktan sonra şunlara dikkat etmelisiniz.

  • Taburcu olduktan sonra ağır işler yapmaktan kaçınmalısınız.
  • Size verilen demir ilaçlarnı almaya devam etmelisiniz.
  • Bebeğinizi uygun bir şekilde emzirmeye devam etmelisiniz.
  • Doktorunuzun size belirttiği süre sonunda banyo yapabilirsiniz.
  • Doktorunuz izin vermediği sürece cinsel ilişkide bulunmamalısınız.

Normal doğumun hem anne hem de bebek sağlığı açısından tercih edilmesini vurgulayan çok sayıda  bilimsel araştırma var. Ancak her gebelik farklıdır ve bu yüzden anne adayı ve bebeğin durumu beraberce ele alınmalıdır. Sezaryen doğumun tercih edilmesi durumunda sezaryen doğum nasıl olur? Sorusu aklınızı kurcalayabilir. Sezaryen doğum sizi korkutmasın, doktorunuz sezaryen doğuma karar verdiyse ve doktorunuza güven duyuyorsanız buna uygun hareket etmelisiniz. "Hangi şartlar olursa olsun normal doğum yapmalıyım" duygusundan; "bebeğim ve benim sağlığım açısından hangisi daha doğru" düşüncesine geçmelisiniz.

  • 01-06-2016 tarihinde eklendi